Terug naar Ravels

Beste leden, collega’s,

Iedereen kent waarschijnlijk nog de serie ‘Terug naar Oosterdonk’, een meervoudig bekroonde Vlaamse serie uit 1997. De verhaallijn draaide om het verdwijnen van een Vlaams dorp ten behoeve van de uitbreiding van de haven van Antwerpen en de bijbehorende weerstand van de lokale bevolking.

Met deze intro wil ik een bruggetje slaan naar de vergadering die ik afgelopen dinsdag in Ravels bijwoonde. Daar organiseerde de actiegroep ‘Natuurlijk Boeren’ een infonamiddag over hoe men te werk gaat om het Turnhouts Vennengebied te realiseren. Ik moet toegeven: ik was erg verbaasd over de manier waarop er met de landbouwers wordt omgegaan. Misschien zou men moeten overwegen om een YouTuber te zoeken om dit in een serie te verwerken, zodat mensen zien dat onze overheid in de kern niets is veranderd.

Onlangs kreeg ik de kans om in het Havenhuis van Antwerpen aanwezig te zijn en te horen hoe belangrijk de haven is voor de welvaart in Vlaanderen. Het gebouw zelf is naar mijn mening een topvoorbeeld van architectuur, maar het uitzicht over de haven is, vanuit mijn landbouwperspectief, afschuwelijk. Hoezeer men ook de economische meerwaarde van de haven benadrukt, onze voedingseconomie, die nota bene over het hele land verspreid is, mag daar zeker niet voor onderdoen.

En juist die haven is, naast de luchthaven van Zaventem, één van de redenen waarom de stikstofneerslag in het Turnhouts Vennengebied wordt overschreden. Een overschrijding die nooit kan worden weggewerkt, omdat men in 2014 een SBZ-H heeft vastgelegd die slechts 6 à 8 kg N-neerslag kan verdragen. Een doelstelling die nota bene nooit haalbaar is, al creëert men een omgeving van voor de industriële revolutie. Toch is er een intendant aangesteld om in kaart te brengen wat er moet gebeuren met de land- en tuinbouw, zodat de natuur toch nog in de goede richting zou kunnen evolueren.

In de zaal was veel dossierkennis aanwezig en werden de juiste vragen gesteld. De intendant, de heer Smeets, moest daarom af en toe wel zijn Europese paraplu opentrekken om te benadrukken dat het om Europese wetgeving gaat die moet worden gevolgd. En als men een aanpassing wilde, telden socio-economische redenen niet mee, alleen natuurlijke overmacht kan een geldige reden zijn. Met andere woorden, mensen zijn niet belangrijk. Deze Europese paraplu heeft, naar mijn inzien, echter een selectieve werking: als het gaat over de overbevolking in de gevangenissen, asiel of de begroting, werkt hij blijkbaar een stuk minder goed. Dit zijn natuurlijk federale materies die hier niet ter sprake deden maar op de vraag hoe er belastingen geïnd worden op de vergoedingen, voor eventuele stopzetting, werkte zijn federale paraplu toch ook behoorlijk.

Al bij al ben ik ervan overtuigd dat de heer Smeets zijn opdracht goed zal uitvoeren en zijn verslag op de afgesproken deadline aan de Vlaamse regering zal overmaken. Maar of dit een goede zaak zal zijn voor de 400 landbouwbedrijven die in deze perimeter vallen, betwijfel ik. Ik heb in elk geval geen enkele positieve voetnoot voor onze sector gehoord. Het argument dat landbouwers sterker staan bij gerechtelijke procedures dan wanneer ze niets zouden doen, kon hij als jurist ook niet garanderen.

Toch ben ik niet ontgoocheld door deze namiddag ‘Terug naar Ravels’. In het verhaal van de Vlaamse overheid ‘verdeel en heers’ of eerder ‘versnipper de natuur en heers’ komt men toch tot de vaststelling dat de plaatselijke weerstand groter is dan gedacht. Weerstand die, naar mijn aanvoelen, goed gefundeerd en terecht is maar te weinig het grote publiek bereikt. Je kan in een democratie nooit alles binnenhalen, maar alles verliezen is in dit gegeven ook geen optie.