Bezoek de boer, spreek met hen en zie de realiteit

Beste leden, collega’s,

Het is niet eenvoudig om de toekomst te voorspellen, maar soms wordt die voorspelling helaas wel werkelijkheid. Neem nu de rundveesector: al jaren waarschuwt de landbouwsector dat de gemiddelde leeftijd van veehouders stijgt en inmiddels hoog is. Bovendien waren de prijzen voor onze dieren jarenlang te laag en onvoldoende kostendekkend. Daarbovenop werd er een antipolitiek gevoerd ten aanzien van de landbouw, met als gevolg dat deze sector zou krimpen. Veel mensen namen deze waarschuwingen niet serieus, terwijl anderen tevreden waren: “Als u eens wist hoe schadelijk deze sector is voor de opwarming van de aarde” klonk het dan.

Uit recente cijfers blijkt dat België geen Europese uitzondering is op gebied van de daling voor rundvleesproductie. Vorige week ontvingen we een update over het aanbod en de prijsevolutie op Europees niveau. Hoewel deze cijfers nog niet definitief zijn voor het jaar 2025, geven ze wel een goede indicatie van de huidige trends. Het aantal slachtingen daalde met 5,8% in aantallen en 4,2% in volume ten opzichte van vorig jaar. Ondanks een stabiele consumptie stegen de prijzen, wat leidde tot een daling van de export met 16%. De import daarentegen steeg met 18%, met opvallende stijgingen uit Brazilië (+30%), Argentinië (+21%), Uruguay (+38%) en Paraguay (+24%).

Het Mercosur-akkoord is nog niet in werking getreden, maar is dit eigenlijk wel wat de Europese burger wil? In plaats van ons te focussen op aantallen en percentages, moeten we ons vooral afvragen: wat draagt dit beleid nu bij aan de mondiale bescherming van het leefmilieu en het dierenwelzijn? De politiek lijkt hier ideologisch nog heiliger dan de paus, terwijl men blind blijft voor het eigen beleid en de gevolgen daarvan. Zelfs als de prijs van runderen zou verdubbelen, zal de productie naar mijn mening blijven afnemen, gewoon door de vergrijzing van de Westerse veehouders. Op enkele uitzonderingen na daalt de productie immers in bijna elk Europees land.

Ik wil niet pessimistisch klinken, maar als het huidige beleid ongewijzigd blijft, zullen nog meer sectoren de evolutie van marktverlies volgen. De impact wordt onderschat: men gaat ervan uit dat schaalvergroting en de verschuivingen binnen Europa het probleem zullen oplossen, maar ik durf daar geen garantie op te geven. En de politiek blijkbaar ook niet, gezien de handelsakkoorden die men sluit.

Ook financieel veranderen de tijden. Hoelang zullen investeringen voor landbouwers van hier nog rendabel blijven? Jonge starters worden verleid met subsidies die noodzakelijk zijn om de vereiste investeringen te doen en een vergunning te verkrijgen, maar niet iedereen zal deze stap durven of kunnen zetten. Bij onze leveranciers en afnemers merken we ook een generatiewissel op die niet zo vlot verloopt, wat op zich niet zo vreemd is in een krimpende markt. Maar deze mensen zijn wel noodzakelijk al was het maar om de concurrentie en keuzevrijheid op peil te houden.

Daarnaast merken we wel op dat er in de Vlaamse politiek wel degelijk beweging is. Na het sluiten van het N-decreet in de vorige regering was het enkel Vlaams Belang dat met de slogan ‘Red onze boeren’ naar de kiezer trok. Intussen heeft ook CD&V-voorzitter Sammy Mahdi enkele keren duidelijk stelling genomen voor de landbouw. Met zijn voorstel om voedselzekerheid in de grondwet te verankeren, scoorde hij weer punten. Maar de grootste verrassing komt van Antwerps gedeputeerde Jinnih Beels. Uit een onverwachte politieke hoek verrast ze vriend en vijand met haar visie op landbouw. Ze geeft zelf toe dat ze de sector niet goed kende, maar door een tiental bedrijfsbezoeken de afgelopen maanden kreeg ze een totaal ander beeld dan ze zich had voorgesteld. Dit kunnen we enkel maar aanmoedigen: bezoek de boer, spreek met hen en zie de realiteit.